श्रावणी

घाट ओला पाहताना,चिंब ओले भाव होई

अन सरी या श्रावणी च्या,अंतरीचा ठाव घेई

हा कड्याचा थंड वारा, गीत वेडावून गाई

इंद्र धनु ही सप्तरंगी, अंबरा फुलवून जाई

सोडवेना घाट पाणी, सरसरूनी येत आहे

धबधब्याचे आर्त रडणे, विरह भावे चालताहे

धावते ओढे जसे हे ,शुभ्र मोती गुंफलेले 

हे ढगांचे रूप जणु की, द्रव्य रूपी वाहिलेले

मलमली या हिरवळी चा ,शालू वाटे पसरलेला

दूर त्या क्षितिजांतरी की, पाचु कोणी विखुरलेला

सोनकी चे स्वर्ण उधळी, सह्य नटुनी श्रावणी या

कारवी जणु माणिकाचे, रत्न शोभे कोंदणी त्या

यौवनी स्त्री साजते तद्, श्रावणी हा सह्य शोभे

आस आम्हा डोंगराची ,का उगाची नित्य लागे ?

baaji©

पावनखिंड

प्रचंड गर्जूनी रणी ,नर्क तया दावितो

खिंडीमधे बाजी बघा, सिद्दी आज गाडतो 

पडता टप्यात टाप  ,पट्टा भिडू लागला

सन सन बाण शत्रू मान छेदू लागला

काळ करी तरवारी,धारे वरी तोलला

लोटलेला लोट भला भाल्या वरी थोपला

शंभराला एकलाची पुरुनिया उरतो

खिंडीमधे बाजी बघा, सिद्दी आज गाडतो 

गोफणीच्या गुंडमारा खाली अरी ठेचला

पाश असा सिद्दीवरी,वरतूनी फेकला

नद आज खवळून सागरास खेटला

पाहुनी आवेश चंड सागर ही हटला

गाठूनिया खिंडीमधी, क्रूर कावा साधतो

खिंडीमधे बाजी बघा सिद्दी आज गाडतो

मराठ्याचा बाणा हर महादेव गर्जला

मारा हाणा मारा हाणा कल्लोळ हा चालला

शत्रू मास रगताने मराठा हा नटला

टिच टिच पाउलाला वीत वीत भांडला

तोफे आधी सुर्य कसा आज पाहू बुडतो

खिंडीमधे सिद्दी बघा आज कसा गाडतो

बाजी©

बंडखोर

काळास सांगा जन्मतः मी बंडखोर आहे

नियतीस यत्ने जिंकतो तो मी मुजोर आहे

नाही असा झुकणार या काळापुढे कधीही

लढणार जिंकण्यार्थ हा मी भांडखोर आहे

होईल सारा खाक मी जाणार पीळ नाही

स्वभाव ही माझा जसा मी एक दोर आहे

स्वतंत्र आम्ही जन्मतः वार्यासमान ऐसे

ठेवील आम्हा मुठी  कोणात जोर आहे 

आली तुफाने ही किती हलणार ना जरासा

रक्तात सह्याद्री कडा झुंजार थोर आहे

बाजी© 

शिव राज्यभिषेक दिन अर्थात हिंदूसाम्राज्य दिवस

हिंदूसाम्राज्य दिवस अर्थात राज्यभिषेक  दिन

ज्या दिवशी हिंदूस्थानात  पाद आणी बादशाह्याना मर्हाटीकेसरीने आपला पंजा दाखवून रायगडावरुन गर्जना केली 

कि हे हिंदवी स्वराज्य (हिंदूंच स्वतःच राज्य)सार्वभौम आणी स्वतंत्र आहे आणी या राज्याचा भूपती विष्णू आम्ही छत्रपती रुपाने भोसले कुलदिपक शिवाजीस अभिषिक्त केले आहे 

सभासदाच्या भाषेत बोलायचे तर एक मर्हाटा पातशहा एवढा छत्रपती झाला ही गोष्ट सामान्य जाहली नाही 

महाराष्ट्रश्री ने इतिहासात दोन दैदिप्यमान स्वतंत्रोत्सव राज्यभिषेक पाहिलेले आहेत एक शालिवाहनाचा आणी दूसरा छत्रपती शिवरायांचा 

 भरतखंडावर एखाद्या प्रांताने दोन शक संवत्सर कर्ते महापुरुष द्यावे हि घटना इतिहासात एकमेव आहे.

 हिंदूसाम्राज्य दिवस यासाठी कि पृथ्वीराज चौहान पासून विजयनगर साम्राज्यापर्यंत ईस्लामी सत्तेविरुद्ध हिंदूंच्या पराजयाची मालिका संपली होती आणी

 मुसलमान अजेय आहेत हि मानसिकता पुर्णपणे नाहिशी होऊन भारतभर हिंदूंना यातून स्वराज्य निर्माण करण्याची प्रेरणा मिळाली होती याच ज्वलंत उदाहरण छत्रसाल बुंदेला आहे 

 ज्या बादशहापुढे हिंदू सामंत,सरदार नजरा वर करु धजत नव्हते ते करारीपणाने उत्तरे देऊ लागले उदाहरण लछित बडफुकन हा आसामचा प्रतिशिवाजी आहे

 हा राज्यभिषेक केवळ आणी केवळ एका व्यक्तीचा नव्हता आणी राज्यभिषेक लौकिकानै कधी वैयक्तिक नसतो देखिल 

 हा राज्यभिषेक होता 

देव देश आणी धर्म यासाठी मरुन शिवराय या परमात्म्यात समावालेल्या प्रत्येक मावळ्यांच्या घोड्यांच्या हत्तींच्या आत्म्यांचा .

हा राज्यभिषेक होता लोकांचा 

ज्यांनी या राजावर जीव ओवाळून टाकला होता त्या सर्व लोकांचा 

हा राज्यभिषेक होता तीनशे वर्ष गुलामी सहन करणार्या महाराष्ट्र श्री चा 

हा राज्यभिषेक होता विश्वासाचा कि यापूढे 

कोणतं देऊळ पाडल जाणार नाही मुर्ती फोडली जाणार नाही 

कोणाचं घरदार शेत माळ जाळलं जाणार नाही

कोणाचे बायकापोर लुटले नासवले विकले किंवा मारले जाणार नाहीत

हा राज्यभिषेक होता हक्काचा 

हक्काच्या जागेचा जिथे लोकाना निष्पक्ष न्याय मागण्याचा हक्क मिळणार होता 

हा राज्यभिषेक होता कर्तव्याचा 

या भूमीसाठी ज्या ही विरांनी रक्त सांडले त्याच बलिदान व्यर्थ न जाऊ देता प्राणपणाने 

याच रक्षण करण्याच्या कर्तव्याचा

हा राज्यभिषेक होता हिंदूंच्या स्वप्नांचा 

अनादी काळापासूनच्या आमच्या मातृभूमीला

आमच्या पवित्र तीर्थाना ,दैवताना आमच्या पवित्र नद्याना आमच्या पवित्र संस्कृतीला परदास्याच्या कट्यारीखालून मुक्त करण्याचा 

आणी रायगडावरुन समस्त नरपशूंना धमकावण्याचा कि 

या राजा शिवछत्रपती ची तलवार दक्षिणेची ढाल आहे 

हिंदूंसाठी रक्षक भिंत आहे आणीधर्मवेड्या ईस्लामी सत्तेस काळ रुप आहे

तेज तरवार भयो, दख्खनकी ढाल भयो,

हिंदुकी दिवार भयो, काल तुरकानको 

 

 baaji©

omkarpandav..blogspot.com

साजी चतुरंग वीर रंग मे तुरंग चढी

महाकवी भूषणाचा शिवरायांच्या सैन्य संचलनावरचा अप्रतिम आणी माझा सर्वाधिक आवडता  छंद त्याचा मी केलेला त्याच छंदातील पद्यानुवादाचा प्रयत्न .

साजि चतुरंग बीररंग में तुरंग चढ़ि।

सरजा सिवाजी जंग जीतन चलत है॥

भूषन भनत नाद विहद नगारन के।

नदी नद मद गैबरन के रलत हैं॥

ऐल फैल खैल भैल खलक में गैल गैल,

गाजन की ठेल-पेल सैल उसलत है।

तारा सों तरनि घूरि धरा में लगत जिमि,

थारा पर पारा पारावार यों हलत है

छंद -कवित्त मनहरण , ३१ वार्णिक छंद ज्यात १६,१५ यती आहे

अलंकार -अनुप्रास (वृत्यानुप्रास)

पद्यानुवाद -

सज्ज चतुरंग वीर रंगात तुरंगारुढी

सर्जा शिवाजी जंग जिंकण्या चालतो आहे

भूषण म्हणतो नाद विहद नागार्याचा 

नदी सम मद हत्तींतून वाहतो आहे

गर्दी फैले कोलाहले खळबळ माजलेली

हत्तींच्या मत्त चाले सैल उसळत आहे 

चंड चाले धूळी मुळे ताराची तरनी जणु

थाळी हले पारा तशी धरा हलते आहे

बाजी© 

अर्थ-

सजुन धजुन दिमाखदार अश्वारुढ सेना घेऊन सर्वशिरोमनी (सरेजाह)

शिवाजी युद्ध जिंकण्याकरिता निघालेला आहे 

भुषण म्हणतो नगार्याचा अवाज मोठमोठ्याने होत आहे

मत्त हत्तींच्या मतिष्कातुन मदप्रवाह नदीसारखा वाहत आहे

रस्त्याने कोलाहल करित चाललेल्या सैन्यामुळे सगळीकडे खळबळ

माजलेली दिसते

महाकाय हत्तीदलापुढे पर्वत पर्वतासन देखील उखडले जात आहेत

शिवाजीच्या प्रबळ सेनेमुळे असमंतात उठलेल्या धुळीने सुर्य ही झाकला आहे

तसेच या प्रचंड सेनेच्या चालण्याने समुद्र पर्वत  देखील हलत आहेत

बाजी© 

omkarpandav.blogspot.com

मराठवाडा

शौर्य धैर्य अन भक्तीचा ,अखंड अमृत ओढा 

मराठीचे हृदय विहंगम ,आपला मराठवाडा

बीड जालना हिंगोली लातुर अन परभणी 

नांदेड धाराशिव आहे औरंगाबाद राजधानी 

सहस्त्रकुंड सौताडा शैवभूमी कपिलधार प्रपात

गौताळा रामलिंग नायगाव माहुरचे अरण्य घनदाट

गोदावरी माय मांजरा,बिंदुसरा इथे वाहती

पुर्णा पैनगंगा सिंदफणा,मराठवाडा फुलविती

तूर मुग उडीद मटक्यांनी टाच कणग्या भरती

तीळ ,मोहरी, कार्हळे ,जवसाची पिके डोलती 

काळ्या मातीची सुपीकता आम्ही वर्णावी किती

गहु बाजरी ज्वारी रुपाने पिकतात इथे मोती 

दुष्काळाने हतबल होतो लढणे सोडत नाही

मातीची या साथ आम्हाला कधी सोडवत नाही

सातवाहन पराक्रमी ,राष्ट्रकुटांचे मुळ

यादवांची देवनगरी, इथलेच भोसले कुळ

चालुक्यीय कंधार मोठा उदगीर परांडा विकट

रमणीय नळदुर्ग मोठा भयंकर धारुर कोट 

वसई भांगसी अंतुर आणी सुतांडा उपकोट

मध्य भागी राजधानी उभा देवगिरी चखोट

शिवशंकराचे स्थान येथे परळी वेरुळ औंढा

श्री रेणूका ,तुळजाई कुलदैवी सकलाची अंबा

श्रीगुरु सचखंड तख्त महद्तीर्थ शिखांचे

कचनेर जटवाडा कुंथलगिरी तीर्थ पवित्र जैनांचे

इथेच अवतरला कृष्ण ज्ञानेश्वरांच्या रुपाने

नाथा घरी वाहीले पाणी भगवान श्रीखंड्याने

महद्भक्त नामदेवा हातचा घास खाई पांडुरंग 

रामदास समर्थ कलीयुगीचा अवतार हनुमंत

विविधतेत एकतेला येथे वेरुळास कोरले

शांतीरुप अजिंठा लेणे मराठवाड्यात घडले

दख्खनी ताज उभा येथे, हेमाडपंती मंदिरे खास

चैत्य विहारांची नांदी जणु विश्वकर्म्याचा निवास

हाल राजाची सप्तशती महाराष्ट्रीचा आद्यग्रंथ

मुकूंदाच्या विवेकसिंधूत वाहतो मराठी गंध

पैठणीचा दिमाख भारी अजून जगी साजतो

शाही हिमरु शालू इथला सर्वानाच भावतो 

भाजी भाकरी  प्रिय  सोबती कांदा ठेचा थोडा

भाषेने तिखट बोलीने गोड आपला मराठवाडा

बाजी© 

श्रेष्ठ महाराष्ट्र

अभंग सुंदर अजिंक्य धीट्टा ,कणखर तरी सौम्य असे

निबीड घोर तो अजिंक्य ऐसा ,जणु धरेवर स्वर्ग वसे

भारत भू चा श्रीविष्णू जो,अरिहंता महारुद्र असे

सुकिर्तीशाली सर्ववैभवी , महा श्रेष्ठ  महाराष्ट्र असे

जिव्हेस येथे खडग धारी वरी ,वाहे पयाचे स्त्रोत तरी

श्रीमंती बहु मनात मोठी, तिजोरी रिकामी असे जरी 

उंच सह्य सम चरित्र उत्तुंग्,पाय सदा तरी धरेवरी

देव देश अन धर्मासाठी ,बलिदानाचे मानकरी

किती निरखिले किती पाहिले अंदाज लावण्या  क्लिष्ट असे

सुकिर्तीशाली सर्ववैभवी,महा श्रेष्ठ महाराष्ट्र असे

बाजी©